Met een jaaromzet van bijna 46 miljard euro en ruim 400.000 werknemers is de bouw een economische factor van betekenis. In de naoorlogse jaren van wederopbouw fungeerde de bouw zelfs als aanjager van de economie. Ook vandaag zoude bouw, zij het op bescheidener schaal, een rol kunnen spelen als één van de kartrekkers om de kwakkelende economie van Nederland weer uit het slop te halen. Minister Dekker van VROM heeft aangekondigd ernaar te streven de productie van nieuwbouwwoningen binnen twee jaar op te krikken van de huidige 60.000 nar 80.000 per jaar. Met het welslagen van deze missie is een groot economisch belang gemoeid. Volgens berekeningen van BouwNed levert het realiseren van 20.000 extra woningen namelijk een jaarlijkse economische injectie van ruim 5 miljard euro op. Bovendien creëert het 40.000 extra arbeidsplaatsen aan werkgelegenheid.

Het opvoeren van de woningbouwproductie is overigens niet uitsluitend een economisch en dus ook politiek belang. Het woningtekort in Nederland is tussen 1998 en 2002 schrikbarend opgelopen: van 110.000 naar 166.000. De markt heeft dus dringend behoefte aan nieuwe woningen. Met haar woningproductieplannen doet minister Dekker bovendien haar collega Zalm van Financiën een groot genoegen. Want als die 20.000 extra woningen er komen, wordt de Rijksschatkist gespekt met zo’n 1,7 miljard euro. Ieder jaar opnieuw…

Menens

Alle voorteken wijzen erop dat het de bewindsvrouw van Wonen menens is met het opkrikken van de bouwproductie. Recent nog maakte het ministerie van VROM bekend dat het wetsvoorstel voor een fundamentele herziening van de Wet op de Ruimtelijke Ordening (WRO) zal worden aangevuld met een snellere procedure om te bouwen. Deze regeling, die het projectbesluit gaat heten, maakt het mogelijk bouwvergunningen te verlenen zonder eerst te moeten wachten op een wijziging van het bestemmingsplan. Met het projectbesluit wordt een voorschot genomen op een ingrijpender herziening van de WRO, die volgens de minister nog altijd te complex is. Kort daarvoor had de minister aangekondigd hoeveel woningen er per jaar zouden moeten worden geproduceerd om de problemen op de woningmarkt niet nog verder te laten oplopen. In 2004: 65.000 woningen; in het jaar 2005 en verder: gemiddeld 80.000 woningen per jaar. Om daarvan overigens in het debat met de Tweede Kamer over de VROM-begroting voor 2004 te zeggen dat het hier een streven betreft en geen wet. De mogelijkheid om het bouwprogramma dwingend voor te schrijven heeft het ministerie van VROM immers niet meer.

Breed gedragen

Ondertussen blijkt uit het cijfermateriaal van het Centraal Bureau voor de Statistieken dat de ontwikkeling van nieuwe woningen nog altijd fors achterblijft, zij het dat zich voorzichtig een lichte vorm van herstel aftekent. Vaststaat dat er in vorig jaar 66.702 woningen zijn opgeleverd (ruim 8% minder dan in 2001) en 67.183 bouwvergunningen werden verstrekt voor nieuw te bouwen woningen (bijna 8% meer dan in 2001). In het eerste half jaar van 2003 zijn er 19.452 woningen opgeleverd (19% minder dan in het eerste halfjaar van 2002) en zijn er 33.569 bouwvergunningen verstrekt (25% meer dan in de eerste helft van 2002). Voor heel 2003 wordt verwacht dat er ondanks alles toch nog 60.000 woningen zullen worden gebouwd.

Het zal niet verbazen dat de wens van de minister om de bouwproductie weer op een normaal niveau te brengen breed gedragen wordt onder de woningbouwende lidbedrijven van BouwNed en andere partijen op de woningmarkt. Maar niet alleen daar. Ook op het ministerie van Financiën zal instemmend zijn geknikt.

Want een hoger bouwprogramma levert de Rijksoverheid een flinke inkomstenbron op, zo blijkt uit een berekening van BouwNed. Uitgaande van de gemiddelde verkoopprijs van woningen het derde kwartaal van 2003, incasseert de Rijksschatkist gemiddeld bijna 85.000 euro voor elke woning die extra wordt gebouwd.

Zo ontvangt het Rijk van Iedere verkochte nieuwbouwwoning 19 procent BTW over de verkoopprijs vrij op naam. Plus nog eens zes procent overdrachtsbelasting over de verkoopprijs van elke bestaande koopwoning die door de koper van een nieuwe woning wordt “achtergelaten”.

Daarnaast ontvangt het Rijk loonbelasting over het loon bestanddeel van de bouwsom van iedere nieuwe woning. En ten slotte zijn er de BTW-inkomsten over de verhuis- en andere kosten, zoals de inrichting van de nieuwe woning en tuinaanleg.

Werkgelegenheid

Een gerealiseerde nieuwbouwwoning levert een werkgelegenheid op van bijna 1,5 arbeidsjaar binnen de sector bouwnijverheid. Daarnaast kopen bouwbedrijven bij de realisatie van bouwproductie materialen en diensten bij niet-bouwbedrijven in. Uit berekeningen van het Economisch Instituut voor de Bouwnijverheid (EIB) blijkt, dat iedere drie werkenden in de bedrijfstak bouwnijverheid een werkende in andere bedrijfstakken nodig is om de bouwproductie te realiseren. Per saldo levert elke nieuwe woning dus nog eens een half jaar werkgelegenheid op, zodat het totaal op twee arbeidsjaren uitkomt. Dus als minister Dekker haar politieke doelstelling voor de woningbouw waarmaakt, stijgt de werkgelegenheid in de bouw met 40.000 arbeidsjaren (dus banen). En dat moet ook minister De Geus van Sociale Zaken en Werkgelegenheid als muziek in de oren klinken.

Berekening Rijksopbrengst nieuwbouwwoning Belastinginkomsten
iedere verkochte nieuwbouwwoning levert het Rijk 19% BTW op: >> 19% BTW over € 255.300 (gemiddelde verkoopprijs 2e kw 2003):	€ 48.509
iedere door een koper van een nieuwbouwwoning “achtergelaten” bestaande woning levert het Rijk 6% ovedrachtsbelasting op; in 2002 bestond 71% van de koper van een nieuwbouwwoning uit doorstromers uit een bestaande woning: >>6% over € 207.000 (gemiddeld verkoopprijs 2e kw 2003) x 0,71:	€ 8.818
het loonbestanddeel voor nieuwbouwwerken bedraagt ongeveer 45% van de aanneemsom (excl. BTW); hierover is loonbelasting verschuldigd; >>45% van € 142.272 maal (gemiddeld) 38,9% belasting (aanname):	€ 24.904
19% BTW over verhuiskosten, inrichtingskosten (vloerbedekking, raambekleding, schilderwerk etc.), bestrating en tuinaanleg: >> 19% BTW over 5% van de koopsom (aanname):	€ 2.425
Totaal levert een nieuwe woning het Rijk op:	€ 84.656

>> Reken hier uit hoeveel U betaalt aan het Rijk.


Bron: BouwNed Beleid 2003
Voor actuele prijzen woningbouw zie:
Monitor nieuwe woningen
CBS